0

สัญญาต่างตอบแทน


ทนายกาญจน์
(Admin)
เมื่อ » 2013-04-01 11:53:01 (IP : , ,115.87.25.52 ,, Admin)
Admin Edit : 2018-01-03 22:22:09
สัญญาต่างตอบแทน
โดยท่านนาถสินี ยุติธรรมดำรง

สัญญาต่างตอบแทน (มาตรา 369)
   มาตรา 369 บัญญัติว่า “ในสัญญาต่างตอบแทนนั้น คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ แต่ความข้อนี้ท่านมิให้ใช้บังคับถ้าหนี้ของคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่ถึงกำหนด”

   หลักพิจารณา
1. สัญญาต่างตอบแทน คือสัญญาที่มีลักษณะที่คู่สัญญาต่างมีหนี้ต้องชำระตอบแทนซึ่งกันและกัน คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจึงเป็นทั้งลูกหนี้และเจ้าหนี้ในสัญญาเดียวกัน

2. กรณีที่คู่สัญญาผ่านหนึ่งไม่ยอมชำระหนี้ของตน หรือไม่ขอปฏิบัติการชำระหนี้ คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งก็มีสิทธิที่จะไม่ชำระหนี้ของคู่สัญญาฝ่ายแรกได้
      2.1 การชำระหนี้คือ การที่มีการชำระหนี้กันจริง
      2.2 การขอปฏิบัติการชำระหนี้ เป็นเรื่องที่ลูกหนี้ของปฏิบัติการชำระหนี้ โดยที่ตนพร้อมที่จะชำระหนี้ด้วย ถ้ายังไม่พร้อม อีกฝ่ายก็มีสิทธิปฏิเสธการชำระหนี้ได้
      2.3 การชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ ต้องหมายถึงหนี้ทั้งหมดไม่ใช่เฉพาะบางส่วน หากเป็นการชำระหนี้ไม่ครบถ้วน คู่สัญญาอีกฝ่ายย่อมมีสิทธิไม่ชำระหนี้ตอบได้เช่นกัน เช่นทำสัญญาเช่าที่ดินเพื่อปลูกสร้างตึกแต่ผู้ให้เช่าไม่ส่งมอบที่ดินให้ครบถ้วน ผู้เช่าจะยังไม่ชำระค่าเช่าให้แก่ผู้ให้เช่าตามสัญญาเช่าได้ เพราะผู้ให้เช่าไม่ได้ปฏิบัติการชำระหนี้ ผู้เช่าซึ่งเป็นคู่สัญญาต่างตอบแทนก็ยังไม่ต้องชำระหนี้แก่ผู้ให้เช่า
      2.4 กรณีการชำระหนี้ต่างตอบแทน แต่ละฝ่ายมีกำหนดเวลาชำระหนี้ต่างกัน ฝ่ายที่หนี้ถึงกำหนดชำระก่อนจะเกี่ยงให้อีกฝ่ายหนึ่งชำระหนี้ก่อนไม่ได้เพราะหนี้ของตนถึงกำหนดชำระแล้ว เช่น สัญญาซื้อขายที่ดินมีสัญญาข้อหนึ่งว่าผู้ซื้อต้องชำระหนี้ภายใน 7 วัน หลังจากนั้นผู้ขายต้องจดทะเบียนโอนที่ดินให้ภายใน 1 เดือน เช่นนี้    ผู้ซื้อจะปฏิเสธไม่ยอมชำระหนี้ โดยอ้างสัญญาต่างตอบแทนไม่ได้

3. กรณีสัญญาต่างตอบแทนมีวัตถุประสงค์เป็นการก่อให้เกิด หรือโอนทรัพยสิทธิในทรัพย์เฉพาะสิ่ง และทรัพย์นั้นสูญหรือ  เสียหายไปด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้มิได้ การสูญหรือเสียหายนั้นตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้
      3.1 ต้องเป็นกรณีที่กรรมสิทธิ์ในทรัพย์ที่เป็นวัตถุของสัญญา โอนมายังเจ้าหนี้แล้ว
      3.2 ถ้าทรัพย์ซึ่งเป็นวัตถุแห่งสัญญาสูญหรือเสียหายไปเพราะเหตุที่โทษลูกหนี้ได้ ลูกหนี้จะต้องรับผลของภัยพิบัติที่เกิดขึ้น คือลูกหนี้ไม่มีสิทธิเรียกให้เจ้าหนี้ชำระหนี้ตอบแทน

คำพิพากษาฎีกาที่น่าสนใจ มาตรา 386
ฎ 6746/2547 – สัญญาจะซื้อจะขายบ้านพร้อมที่ดินระหว่างโจทก์และจำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน และล่วงเลยระยะเวลาการชำระหนี้มาประมาณครึ่งปีแล้ว โดยโจทก์มิได้ชำระเงินดาวน์ให้ครบถ้วนตามสัญญา ส่วนจำเลยก็มิได้ก่อสร้างบ้านให้แล้วเสร็จในกำหนดที่ตกลงเช่นกัน หนี้ที่จำเลยทวงถามเป็นเงินดาวน์งวดสุดท้ายเพียง 29,500 บาท ซึ่งโจทก์ชำระมาแล้วถึง 642,000 บาท คงเหลือเพียงการโอนกรรมสิทธิ์กันและชำระเงินที่เหลือทั้งหมดโดยวิธีกู้เงินจากธนาคารเท่านั้น ดังนั้นหนังสือบอกกล่าวของจำเลยที่ทวงถามให้โจทก์ชำระหนี้เงินดาวน์งวดสุดท้ายเพื่อใช้สิทธิบอกเลิกสัญญานั้น จำเลยจะต้องขอปฏิบัติการชำระหนี้ต่อโจทก์ด้วยว่าจำเลยพร้อมที่จะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินและบ้านให้แก่โจทก์แล้ว เมื่อจำเลยมิได้ขอปฏิบัติการชำระหนี้ด้วย โจทก์จะไม่ยอมชำระหนี้นั้นก็ได้ตาม ปพพ. มาตรา 369 เมื่อโจทก์บอกเลิกสัญญาภายหลังจากจำเลยเคยบอกเลิกสัญญามาแล้ว เท่ากับต่างฝ่ายต่างมีเจตนาเลิกสัญญาต่อกัน สัญญาระหว่างโจทก์จำเลยจึงเป็นอันเลิกกัน คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจำต้องให้อีกฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะที่เป็นอยู่เดิม จำเลยต้องคืนเงินดาวน์ที่โจทก์ชำระแล้วทั้งหมดแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ยตาม ปพพ. มาตรา 391

ฎ 8673/2547 – โจทก์และจำเลยทำสัญญากู้ยืมเงินโดยมีข้อตกลงว่า หากจำเลยชำระเงินให้โจทก์ทั้งหมดครบถ้วนแล้ว โจทก์ตกลงยินยอมจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินเฉพาะส่วนที่โจทก์ถือกรรมสิทธิ์อยู่ให้แก่จำเลยเป็นการตอบแทนในวันที่จำเลยชำระหนี้ครบถ้วน หนี้ระหว่างโจทก์และจำเลยจึงเป็นหนี้ที่คู่สัญญาแต่ละฝ่ายต้องชำระตอบแทนซึ่งกันและกันทันทีที่อีกฝ่ายหนึ่งชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ มิใช่เพียงข้อผูกพันที่คู่สัญญาแต่ละฝ่ายจะแยกการชำระหนี้ออกจากกันได้ กรณีจึงต้องปฏิบัติตาม ปพพ. มาตรา 369 คือ คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งจะไม่ยอมชำระหนี้จนกว่าอีกฝ่ายหนึ่งจะชำระหนี้หรือขอปฏิบัติการชำระหนี้ก็ได้ การที่โจทก์มีหนังสือทวงถามให้จำเลยชำระหนี้กู้ยืมเงินทั้งหมดแก่โจทก์ โดยมิได้เสนอว่าโจทก์ขอปฏิบัติการชำระหนี้ให้ถูกต้องตามสัญญากู้เงินตอบแทนด้วย จำเลยย่อมมีสิทธิที่จะไม่ชำระหนี้กู้ยืมเงินให้แก่โจทก์จนกว่าโจทก์จะชำระหนี้ ตอบแทน

   ฎ 4974/2545 – จำเลยเป็นผู้ให้เช่าซื้อรถยนต์ ย่อมมีหน้าที่ต้อง ส่งมอบสำเนาทะเบียนรถยนต์และแผ่นป้ายทะเบียนรถยนต์ให้แก่โจทก์ผู้เช่าซื้อ เพราะสำเนาทะเบียนรถยนต์และแผ่นป้ายทะเบียนรถยนต์เป็นสาระสำคัญในการใช้รถ จำเลยส่งมอบรถให้โจทก์ตามสัญญาเช่าซื้อโดยรถยนต์ไม่มีสภาพเหมาะสมจะใช้งานได้ตามประโยชน์ที่มุ่งหมายตามสัญญาเช่าซื้อ จึงต้องรับผิดต่อโจทก์ตาม ปพพ. มาตรา 472 ประกอบมาตรา 549 จำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาเช่าซื้อ จะอ้างเหตุอันเกิดจากบริษัท น. ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกยังไม่โอนทะเบียนรถยนต์ให้จำเลยไม่ได้ เนื่องจากสัญญาเช่าซื้อเป็นสัญญาต่างตอบแทน เมื่อจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญา โจทก์ย่อมมีสิทธิบอกเลิกสัญญาเช่าซื้อและไม่ชำระค่าเช่าซื้อได้ตาม ปพพ. มาตรา 369
      (ฎ 951/2544)


ข้อสอบเนติฯ สมัยที่ 56 (ปี 2546)
คำถาม – นายเขียวทำสัญญาจ้างนายเหลืองซึ่งมีอาชีพทนายความ ฟ้องนายม่วงให้ชำระหนี้ตามเช็คจำนวน 1,000,000 บาท แก่นายเขียว โดยตกลงว่านายเหลืองต้องฟ้องร้องและว่าความให้จนกว่าคดีจะถึงที่สุด คิดค่าจ้าง 100,000 บาท จะชำระค่าจ้างทั้งหมดวันที่คดีถึงที่สุด นายเหลืองได้ฟ้องนายม่วงและว่าความให้นายเขียวโดยใช้ความรู้ความสามารถตามหน้าที่ตลอดมาจนถึงชั้นฎีกา นายเหลืองแจ้งให้นายเขียวทราบว่าศาลชั้นต้นนัดฟังคำพิพากษาศาลฎีกาในวันที่ 1 ก.ย.44 ให้นายเขียวไปฟังคำพิพากษาและนำค่าจ้างไปชำระให้นายเหลืองด้วย ครั้งถึงวันนัดนายเหลืองไปฟังคำพิพากษา ส่วนนายเขียวไม่ไป ปรากฏว่าศาลฎีกาพิพากษายกฟ้องโดยฟังว่านายม่วงชำระหนี้ให้นายเขียวครบถ้วนแล้ว ต่อมาวันที่ 1 ธ.ค.44 นายเหลืองแจ้งผลคดีให้นายเขียวทราบและขอให้ชำระค่าจ้างจำนวน 100,000 บาท พร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 2 ก.ย.44 เป็นต้นไป นายเขียวไม่ยอมชำระเงินดังกล่าว อ้างว่านายเขียวไม่ต้องรับผิดชำระเงินนั้นเนื่องจากนายเขียวแพ้คดีและนายเขียวยังไม่ตกเป็นผู้ผิดนัด
      ให้วินิจฉัยว่า นายเขียวต้องรับผิดชำระค่าจ้างและดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 2 ก.ย.44 แก่นายเหลืองหรือไม่

ธงคำตอบ – การที่นายเขียวทำสัญญาจ้างนายเหลืองให้ฟ้องนายม่วงและว่าความจนกว่าคดีถึงที่สุด เป็นสัญญาต่างตอบแทนก่อให้เกิดหนี้ที่คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายจะต้องชำระต่างตอบแทนกัน โดยหนี้ที่นายเหลืองจะต้องชำระนั้นเป็นหนี้ที่มีวัตถุแห่งหนี้เป็นการกระทำซึ่งต้องใช้ความรู้ความสามารถในการว่าความจนกว่าคดีถึงที่สุด เมื่อนายเหลืองได้ทำการฟ้องนายม่วงและว่าความโดยใช้ความรู้ความสามารถตามหน้าที่จนคดีถึงที่สุดแล้ว แม้ผลคดีนายเขียวจะแพ้คดีก็ตาม ก็ถือว่านายเหลืองได้ชำระหนี้ในส่วนของตนด้วยการกระทำต้องตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้แล้ว นายเหลืองจึงมีสิทธิได้รับค่าจ้างจำนวน 100,000 บาทจากนายเขียว เป็นการตอบแทนตามสัญญาดังกล่าวตาม ปพพ. มาตรา 369 (เทียบ ฎ 7406/2540)

ส่วนดอกเบี้ยนั้น การที่สัญญาจ้างกำหนดว่า นายเขียวจะชำระค่าจ้างทั้งหมดในวันที่คดีถึงที่สุด ถือว่าเป็นหนี้ที่มีกำหนดเวลาชำระ แต่มิใช่กำหนดเวลาชำระตามวันแห่งปฏิทินที่นายเขียวจะตกเป็นผู้ผิดนัดโดยไม่ต้องเตือน ตาม ปพพ. มาตรา 204 วรรคสอง แต่เป็นกรณีตามมาตรา 204 วรรคหนึ่ง ที่นายเขียวจะตกเป็นผู้ผิดนัดต่อเมื่อหนี้ถึงกำหนดชำระแล้ว และภายหลังแต่นั้นนายเหลืองได้ให้คำเตือนแล้วนายเขียวไม่ชำระหนี้ค่าจ้าง ดังนั้น เมื่อคดีถึงที่สุดในวันที 1 ก.ย. 44 ซึ่งเป็นวันที่ศาลฎีกามีคำพิพากษาอันถึงกำหนดเวลาชำระหนี้แล้ว แต่นายเหลืองมิได้เตือนให้นายเขียวชำระหนี้ นายเขียวจึงมิได้ตกเป็นผู้ผิดนัดตั้งแต่วันที่ 2 ก.ย.44 นายเขียวจึงยังไม่ต้องชำระดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปีนับแต่วันที่ 2 ก.ย.44 แก่นายเหลืองตามที่นายเหลืองเรียกร้อง

สัญญาต่างตอบแทนที่มีวัตถุประสงค์เป็นการโอนทรัพย์เฉพาะสิ่ง

มาตรา 370 – “ถ้าสัญญาต่างตอบแทนมีวัตถุที่ประสงค์เป็นการก่อให้เกิดหรือโอนทรัพยสิทธิในทรัพย์เฉพาะสิ่ง และทรัพย์นั้นสูญหรือเสียหายไปด้วยเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษลูกหนี้มิได้ไซร้ ท่านว่าการสูญหรือเสียหายนั้นตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้
      ถ้าไม่ใช่ทรัพย์เฉพาะสิ่ง ท่านให้ใช้บทบัญญัติที่กล่าวมาในวรรคก่อนนี้บังคับแต่เวลาที่ทรัพย์นั้นกลายเป็นทรัพย์เฉพาะสิ่งตามบทบัญญัติแห่งมาตรา 195 วรรค 2 นั้นไป”


หลักพิจารณาของมาตรา 370
1. ทรัพย์เฉพาะสิ่ง คือ ทรัพย์ที่ได้บ่งตัวทรัพย์ให้แน่นอนแล้วว่าเป็นทรัพย์อันใดโดยไม่ต้องมีการหมาย นับ ชั่ง ตวง วัด หรือคัดเลือกกันอีก
2. กรณีทรัพย์ซึ่งเป็นวัตถุแห่งหนี้ของสัญญาต่างตอบแทน สูญหรือเสียหายโดยเหตุอันจะโทษลูกหนี้ไม่ได้
      2.1 กรณีเป็นการโอนทรัพย์เฉพาะสิ่ง
         ก. การสูญหรือเสียหายตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ คือ เจ้าหนี้มีหน้าที่ต้องชำระหนี้ต่อลูกหนี้ แม้ว่าจะไม่ได้รับการชำระหนี้ตอบ
         ข. ความสูญหรือเสียหายนั้นจะโทษลูกหนี้ไม่ได้ เช่น ถูกลอบวางเพลิง มีกฎหมายหรือข้อกำหนดของทางราชการบังคับไม่ให้ปฏิบัติการชำระหนี้นั้นได้
      2.2 กรณีเป็นการโอนทรัพย์ที่มิใช่ทรัพย์เฉพาะสิ่ง
         ก. แม้ว่าความสูญหรือเสียหายจะมิใช่ความผิดของลูกหนี้ แต่เมื่อกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ยังไม่โอนมายังเจ้าหนี้ ความสูญหรือเสียหายก็ไม่ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้
         ข. ลูกหนี้ยังมีหน้าที่ที่จะจัดหาทรัพย์มาส่งมอบให้เจ้าหนี้ตามสัญญา

คำพิพากษาฎีกา มาตรา 370
   ฎ 339/2506 – จำเลยทำสัญญาขายไม้สักให้โจทก์และรับเงินค่าไม้ไปแล้ว ต่อมาเจ้าหน้าที่ของโจทก์ได้ตรวจไม้ที่จำเลยเตรียมไว้ตามสัญญา และตีตราของโจทก์ลงไว้ ย่อมถือได้ว่าไม้ที่ตีตราแล้วนั้นเป็นทรัพย์เฉพาะสิ่งตาม ปพพ. มาตรา 370 และบ่งตัวทรัพย์แน่นอน กรรมสิทธิ์ในไม้ตกเป็นของโจทก์แล้ว เมื่อมีคนลอบวางเพลิงโรงเลื่อยจำเลยซึ่งมิใช่ความผิดของจำเลย โจทก์จะเรียกร้องราคาไม้คืนจากจำเลยไม่ได้
      (กรณีทีมีการกำหนดตีตราไม้ที่ซื้อขายกันแล้ว ถือว่าไม้นั้นเป็นทรัพย์เฉพาะสิ่ง ดังนั้นกรรมสิทธิ์ตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว หากไม้เสียหายโดยไม่อาจจะโทษผู้ขายได้ ย่อมตกเป็นพับแก่ผู้ซื้อ)

   ฎ 723/2492 – ทำสัญญาซื้อขายน้ำตาลซึ่งใส่กระสอบไว้เป็นจำนวนแน่นอน น้ำตาลที่ซื้อขายกัน ไม่มีน้ำตาลอื่นปะปน และไม่ต้องชั่งตวงวัดกันอีก ผู้ซื้อได้ชำระราคาน้ำตาลนั้นเสร็จแล้ว แม้ผู้ซื้อฝากผู้ขายเก็บไว้ ณ ที่เดิม ก็ถือว่ากรรมสิทธิ์ตกเป็นของผู้ซื้อแล้ว เมื่อถูกทางราชการบังคับซื้อไป ผู้ขายไม่ต้องรับผิด



ต้องเข้าใจหลักกฎหมายอีก 3 ประการ
       1. การโอนกรรมสิทธิในสังหาริมทรัพย์โดยนิติกรรม – หากมีเจตนาให้กรรมสิทธิ์โอนไปและนิติกรรมถูกต้องตามเงื่อนไขกฎหมาย กรรมสิทธิ์โอนทันทีโดยไม่ต้องคำนึงว่ามีการส่งมอบการครอบครองทรัพย์หรือไม่
      2. หลักที่ว่าใครเป็นเจ้าของทรัพย์ใด หากทรัพย์นั้นสูญหรือเสียหายโดยโทษผู้อื่นไม่ได้ เจ้าของทรัพย์ก็ต้องรับภาระความสูญหรือเสียหายนั้น
      3. เรื่องการชำระหนี้ตามมาตรา 218,219 – หากการชำระหนี้กลายเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์ซึ่งลูกหนี้ต้องรับผิดชอบ แม้ลูกหนี้ชำระหนี้ไม่ได้ ลูกหนี้ก็ต้องชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดขึ้นจากการไม่ชำระหนี้ (มาตรา 218) แต่หากการชำระหนี้พ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์ที่ลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ ลูกหนี้ก็เป็นอันหลุดพ้นจากการชำระหนี้นั้น (มาตรา 219)



ข้อยกเว้นไม่ใช้บังคับมาตรา 370 ตามมาตรา 371
(สัญญาที่มีวัตถุประสงค์เป็นการโอนทรัพย์ แต่มีเงื่อนไขบังคับก่อน)

      มาตรา 371 – “บทบัญญัติที่กล่าวมาในมาตราก่อนนี้ ท่านมิให้ใช้บังคับ ถ้าเป็นสัญญาต่างตอบแทนมีเงื่อนไขบังคับก่อนและทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้นสูญหรือทำลายลงในระหว่างที่เงื่อนไขยังไม่สำเร็จ
      ถ้าทรัพย์นั้นเสียหายเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้มิได้ และเมื่อเงื่อนไขนั้นสำเร็จแล้ว เจ้าหนี้จะเรียกให้ชำระหนี้โดยลดส่วนอันตนจะต้องชำระหนี้ตอบแทนนั้นลงหรือเลิกสัญญานั้นเสียก็ได้ แล้วแต่จะเลือก แต่ในกรณีที่ต้นเหตุเสียหายเกิดเพราะฝ่ายลูกหนี้นั้น ท่านว่าหากระทบกระทั่งถึงสิทธิของเจ้าหนี้ที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนไม่”

หลักพิจารณาตามมาตรา 371
      1. เป็นสัญญาต่างตอบแทนที่มีเงื่อนไขบังคับก่อน
      2. ทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญาสูญหายหรือทำลายลง ในระหว่างที่เงื่อนไขยังไม่สำเร็จ เช่นนี้ถือว่ากรรมสิทธิ์ยังมิได้โอนไปยังเจ้าหนี้เมื่อเกิดความสูญหายหรือทำลาย ย่อมไม่ตกเป็นพับแก่เจ้าหนี้ แต่ลูกหนี้ต้องรับผลของภัยพิบัติที่เกิดขึ้น เช่น สัญญาจะซื้อรถหมายเลข 1 ต่อเมื่อเรียนจบ แต่ระหว่างที่ยังเรียนไม่จบปรากฏว่ารถหมายเลข 1 ถูกลักไป เช่นนี้แม้ความสูญหรือทำลายไม่ได้เกิดจากเจ้าของรถ แต่เมื่อกรรมสิทธิ์ในรถยังมิได้โอนไปยังผู้จะซื้อ ภัยพิบัติที่เกิดขึ้น เจ้าของรถต้องรับผลที่เกิดขึ้น
      3. ทรัพย์นั้นเสียหายโดยโทษเจ้าหนี้มิได้ เมื่อเงื่อนไขสำเร็จ เจ้าหนี้จะเรียกให้ชำระหนี้โดยลดส่วนที่จะต้องชำระหนี้ตอบแทน หรือเลิกสัญญาได้ เช่น ตกลงเช่าบ้านเมื่อย้ายมาอยู่กรุงเทพฯ แต่ก่อนเข้ามาอยู่ปรากฏว่าพายุพัดต้นไม้หักทับหลังคาบ้านเสียหายครึ่งหลัง เช่นนี้ผู้เช่าจะขอลดราคาค่าเช่าบ้านหรือจะยกเลิกไม่เช่าบ้านต่อก็ได้
      4. ความสูญหรือเสียหายเกิดขึ้นเพราะฝ่ายลูกหนี้ กรณีเช่นนี้ลูกหนี้ยังต้องรับผิดในความสูญหรือเสียหายที่เกิดขึ้นแก่เจ้าหนี้ คือต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่เจ้าหนี้

ฎ 149/2506 – โจทก์ขายรถยนต์ให้จำเลย 1 คัน จำเลยชำระเงินสดให้จำนวนหนึ่งและเอรถยนต์คันหนึ่งมาตีราคาตอบแทนให้แก่โจทก์ ทั้งสองฝ่ายได้มอบรถยนต์และเงินสดให้แก่กันแล้ว แต่เนื่องจากรถยนต์ของโจทก์ที่ขายให้จำเลยนั้น โจทก์ยังผ่อนชำระราคาไม่หมด และยังไม่ได้รับโอนทะเบียนมา ทั้งสองฝ่ายจึงตกลงจะไปโอนทะเบียนให้แก่กันเมื่อโจทก์ผ่อนชำระราคาหมดและโอนทะเบียนมาแล้ว ดังนี้แสดงว่าทั้งสองฝ่ายไม่มีเจตนาโอนกรรมสิทธิ์รถยนต์กันจนกว่าจะได้เป็นไปตามเงื่อนไขแล้ว
      ระหว่างที่เงื่อนไขยังไม่สำเร็จ รถยนต์ของโจทก์ซึ่งอยู่ในความครอบครองของจำเลยถูกไฟไหม้ใช้การไม่ได้โดยไม่ใช่ความผิดของฝ่ายใด เป็นการพ้นวิสัยที่โจทก์จะโอนกรรมสิทธิ์รถยนต์ให้จำเลยได้ โจทก์ไม่มีสิทธิเรียกร้องให้จำเลยโอนกรรมสิทธิ์รถยนต์ของจำเลยให้โจทก์ เพราะสัญญาต่างตอบแทนตามมาตรา 372 วรรคแรก อนึ่ง เมื่อสัญญาระหว่างโจทก์จำเลยยังมีเงื่อนไขบังคับอยู่ กรรมสิทธิ์ยังไม่โอนมายังโจทก์ ก็ยังไม่เรียกว่าสัญญาที่มีวัตถุประสงค์เป็นการก่อให้เกิดหรือโอนทรัพย์นั้น ตามมาตรา 370 ทั้งมาตรา 371 ก็บัญญัติว่าสัญญาต่างตอบแทน ถ้ามีเงื่อนไขบังคับก่อน และทรัพย์อันเป็นวัตถุแห่งสัญญานั้นสูญหรือทำลายลงในระหว่างเงื่อนไขยังไม่สำเร็จ จะนำมาตรา 370 มาใช้บังคับไม่ได้อีกด้วย


การรับผลของภัยพิบัติที่เกิดขึ้นแก่ทรัพย์ที่เป็นวัตถุของสัญญาต่างตอบแทน มาตรา 372
      มาตรา 372 – “นอกจากกรณีที่กล่าวไว้ในสองมาตราก่อน ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดก็ไม่ได้ไซร้ ท่านว่าลูกหนี้หามีสิทธิจะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่
      ถ้าการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษเจ้าหนี้ได้ ลูกหนี้ก็หาเสียสิทธิที่จะรับชำระหนี้ตอบแทนไม่ แต่ว่าลูกหนี้ได้อะไรไว้เพราะการปลดหนี้ก็ดี หรือใช้คุณวุฒิความสามารถของตนเป็นประการอื่นเป็นเหตุให้ได้อะไรมา หรือแกล้งละเลยเสียไม่ขวนขวายเอาอะไรที่สามารถจะทำได้ก็ดี มากน้อยเท่าไร จะต้องเอามาหักกับจำนวนอันตนจะได้รับชำระหนี้ตอบแทน วิธีเดียวกันนี้ท่านให้ใช้ตลอดถึงกรณีที่การชำระหนี้อันฝ่ายหนึ่งยังค้างชำระอยู่นั้นตกเป็นพ้นวิสัยเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งฝ่ายนั้นมิต้องรับผิดชอบ ในเวลาเมื่ออีกฝ่ายหนึ่งผิดนัดไม่รับชำระหนี้”


ข้อพิจารณา มาตรา 372

การชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย   
      1. ต้องมิใช่กรณีตามมาตรา 370 หรือ 371
      2. วัตถุประสงค์แห่งการชำระหนี้ เป็นการให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการ ซึ่งตกเป็นอันพ้นวิสัย
      3. กรณีการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัย
         3.1 โทษฝ่ายใดไม่ได้ ลูกหนี้ไม่มีสิทธิได้รับการชำระหนี้
         3.2 โทษเจ้าหนี้ได้ ลูกหนี้มีสิทธิเรียกให้ชำระหนี้ตามสิทธิที่มีอยู่ได้ เช่น ความพ้นวิสัยเกิดจากการกระทำของเจ้าหนี้โดยจงใจ หรือโดยความประมาทเลินเล่น เช่นนี้เจ้าหนี้ต้องรับภัยที่ก่อขึ้น
         3.3 ผลของการชำระหนี้ตกเป็นพ้นวิสัยอันโทษเจ้าหนี้ได้ คือลูกหนี้หลุดพ้นจากการชำระหนี้ แต่เจ้าหนี้ยังมีหนี้ที่ต้องชำระตอบแทนให้แก่ลูกหนี้

คำพิพากษาฎีกาที่น่าสนใจ มาตรา 372
ฎ 2526/2543 – การซื้อขายที่ดินระหว่างผู้ร้องกับผู้ตาย ผู้ตายจะต้องไปจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่ผู้ร้องหลังจากออกโฉนดที่ดินแล้ว จึงเป็นเพียงสัญญาจะซื้อจะขาย หากการชำระหนี้ตามสัญญาจะซื้อขายที่ดินดังกล่าวตกเป็นพ้นวิสัย เนื่องจากที่ดินของผู้ขายที่ออกโฉนดในภายหลังต้องห้ามไม่ให้โอนภายใน 10 ปี ตาม ป.ที่ดิน ทำให้ผู้ตายหลุดพ้นจากการชำระหนี้ ตาม ปพพ. มาตรา 219 วรรคหนึ่ง ไม่ต้องไปจดทะเบียนโอนให้ผู้ร้อง แต่ผู้ตายหามีสิทธิได้รับชำระราคาที่ดินตอบแทนตาม ปพพ.มาตรา 372 วรรคหนึ่งไม่ ผู้ตายต้องคืนราคาที่ดินให้แก่ผู้ร้อง เมื่อผู้ตายยังไม่คืนเงินถือว่าผู้ร้องซึ่งเป็นเจ้าหนี้เป็นผู้มีส่วนได้เสียและมีสิทธิร้องขอต่อศาล ขอให้ตั้งผู้จัดการมรดกเกี่ยวกับที่ดินแปลงดังกล่าวได้

ฎ 9241/2539***- วัตถุประสงค์แห่งหนี้ตามสัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาท คือการรับโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินตามจำนวนเนื้อที่ที่จะซื้อสำหรับโจทก์ (ผู้ซื้อ) และการรับชำระค่าที่ดินตามจำนวนที่ตกลงกันสำหรับจำเลย (ผู้ขาย) เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏตั้งแต่วันโอนตามสัญญาว่ามีการเวนคืนที่ดิน และที่ดินที่จะซื้อจะขายอยู่ในเขตเวนคืนอันจะมีผลทำให้ที่ดินที่จะซื้อจะขายถูกเวนคืนทั้งหมดหรือบางส่วนได้ ดังนั้นการปฏิบัติการชำระหนี้ตามสัญญาจึงเกิดปัญหาทั้งในส่วนจำนวนเนื้อที่ดินที่โจทก์จะพึงได้รับตามที่ได้ตั้งวัตถุประสงค์ไว้ และในส่วนจำนวนค่าที่ดินที่จำเลยมุ่งไว้ ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ตามสัญญาจะซื้อจะขาย กรณีถือได้ว่าการชำระหนี้ตามสัญญาจะซื้อจะขายที่พิพาทตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ได้ตาม ปพพ.มาตรา 372 ต่างฝ่ายต่างไม่ต้องชำระหนี้ต่อกันอีก กรณีไม่อาจเรียกค่าเสียหายจากจำเลยได้และจำเลยต้องคืนเงินมัดจำให้แก่โจทก์ (ทำนองเดียวกับ ฎ 545/2532)

ฎ 282/2525***- สัญญาเช่าซื้อตาม ปพพ.มาตรา 572 เป็นสัญญาเช่าอย่างหนึ่ง ผู้ให้เช่าย่อมมีหน้าที่ส่งมอบทรัพย์สินที่เช่าให้ผู้เช่าได้ใช้ประโยชน์ตามสัญญา โจทก์(ผู้เช่าซื้อ) ตกลงซื้อที่ดินเพื่อปลูกสร้างอาคารพาณิชย์ขายพร้อมที่ดิน มิใช่เช่าซื้อมาเพื่อรับเงินค่าทดแทนการเวนคืน เมื่อจำเลยไม่สามารถส่งมอบที่ดินให้โจทก์ได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ตามสัญญาเพราะที่ดินถูกเวนคืน การชำระหนี้ย่อมตกเป็นพ้นวิสัยเพราะเหตุอย่างใดอย่างหนึ่งอันจะโทษฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดมิได้ จำเลยซึ่งเป็นลูกหนี้ย่อมไม่มีสิทธิได้รับชำระหนี้ตอบแทนตาม ปพพ.มาตรา 372 วรรคแรก โจทก์จึงมีสิทธิเรียกค่าเช่าซื้อที่ชำระไปแล้วคืนจากจำเลย(ผู้ให้เช่าซื้อ)
      สัญญาระหว่างโจทก์จำเลยเป็นสัญญาต่างตอบแทน ซึ่งคู่สัญญาต่างมีหน้าที่จะต้องชำระตอบแทนกัน แม้จำเลยจะหลุดพ้นจากการชำระหนี้ตาม ปพพ.มาตรา 219 จำเลยก็ไม่มีสิทธิที่จะได้รับชำระหนี้ตอบแทนตามมาตรา 372 วรรคแรก กรณีเช่นนี้ไม่มีบทกฎหมายใดให้สิทธิจำเลยที่จะได้รับชำระหนี้ฝ่ายเดียวโดยไม่ต้องชำระหนี้ตอบแทน   

ฎ 1346/2517 (ประชุมใหญ่) – เมื่อห้องแถวซึ่งเป็นวัตถุแห่งการเช่าถูกไฟไหม้หมดสิ้น สัญญาเช่าย่อมระงับไปตาม ปพพ. มาตรา 567
      ทรัพย์สินที่เช่าได้สูญหายไปหมดสิ้นเพราะถูกไฟไหม้โดยมิใช่ความผิดของผู้เช่า และโจทก์ยังใช้ทรัพย์สินที่เช่าไม่ครบถ้วนตามอายุการเช่า เมื่อสัญญาเช่ามิได้กำหนดข้อยกเว้นไว้ว่าผู้เช่าไม่มีสิทธิเรียกค่าเช่าบางส่วนคืนจากผู้ให้เช่าในกรณีที่ทรัพย์สินที่ให้เช่าได้สูญหายไปเพราะเหตุใดๆ แล้ว โจทก์ก็มีสิทธิเรียกค่าเช่าที่ได้ชำระให้แก่จำเลย  ผู้ให้เช่าไปแล้วนั้นคืนตามส่วนถัวของระยะเวลาที่โจทก์ไม่ได้รับประโยชน์จากทรัพย์สินที่เช่าได้
ฎ 229/2526








 



พรรณทิวา
(ไม่ใช่สมาชิก)
ข้อความที่ 1 เมื่อ » 2013-04-28 18:10:09 (IP : , ,115.87.20.78 ,, )
ถ้าต้องการซื้อบ้านราคา760,000บาท แต่ยื่นกู้860,000บาทและทำสัญญาอีกฉบับให้ผู้ขายคืนเงินส่วนต่าง100,000บาทให้หลังจากที่ธนาคารจ่ายเงินให้ผู้ขายแล้วได้หรือไม่ค่ะ ถ้าได้ต้องเขียนสัญญาแบบไหนค่ะ

พรรณทิวา
(ไม่ใช่สมาชิก)
ข้อความที่ 2 เมื่อ » 2013-04-28 18:13:24 (IP : , ,115.87.20.78 ,, )
อีก1คำถามนะค่ะ ถ้าต้องการให้ร่างสัญญาให้ต้องมีค่าใช้จ่ายประมาณเท่าไรค่ะ
รบกวนตอบกลับที่puntiwa.nan0519@gmail.comขอบคุณล่วงหน้าสำหรับข้อมูลค่ะ

1h991206
ข้อความที่ 3 เมื่อ » 2018-10-15 09:02:16 (IP : , ,69.167.31.236 ,, )
LH181014
ralph lauren outlet
coach outlet store online
coach outlet online
ugg boots outlet
ray ban sunglasses outlet
polo ralph lauren
michael kors online
oakley sunglasses wholesale
cheap jordan shoes
san antonio spurs jersey
coach factory outlet
hermes online
canada goose jackets
polo ralph lauren shirts
uggs outlet
uggs canada
red bottoms
jordan shoes
malone souliers shoes
ralph lauren
coach outlet online
new york knicks jerseys
pandora jewelry
louboutin shoes
houston texans jersey
ugg boots clearance
coach factory outlet
cheap jordan shoes
coach outlet online
pandora jewelry
michael kors outlet online
canada goose
ugg boots
polo ralph lauren outlet
coach factory outlet
cheap oakley sunglasses
kate spade
cheap jordans
kate spade handbags
kate spade
canada goose jackets for women
pandora jewelry outlet
christian louboutin outlet
coach factory outlet online
polo ralph lauren
christian louboutin sale
supreme shirts
coach outlet online coach factory outlet
ralph lauren outlet
pandora charms sale clearance
tory burch outlet store
balenciaga sandals
moncler outlet
uggs outlet online
mulberry bags
cheap jordans
kate spade sale
ugg outlet
coach outlet store online
coach factory outlet
burberry outlet sale online
christian louboutin
ralph lauren factory store
cheap ugg boots
cheap air jordans
canada goose uk
christian louboutin
ugg outlet,ugg outlet stores
tory burch sandals
air jordan shoes
nike outlet store
pandora jewelry
prada shoes on sale
true religion jeans for men
mbt outlet
pandora charms outlet
coach factory outlet
christian louboutin sale
cheap jordan shoes
michael kors outlet clearance
michael kors
michael kors outlet online
nfl jersey wholesale
canada goose outlet store
nfl jerseys
cheap oakley sunglasses
broncos jerseys
ugg boots clearance
michael kors factory outlet
pandora charms
nike air max schweiz
ralph lauren
coach outlet online
oakley sunglasses sale
pandora outlet
ugg boots clearance
coach outlet online
moncler outlet store
pandora jewelry
uggs outlet online
chrome hearts sunglasses
fitflops sandals
canada goose outlet online
cheap ray ban sunglasses
air jordan shoes
ugg outlet
uggs outlet
tory burch outlet online
christian louboutin sale
polo ralph lauren outlet online
christian louboutin
kate spade outlet online
barbour jackets outlet
louboutin shoes
coach factory outlet
cheap jordans
cheap jordan shoes
kate spade
ray ban outlet online
michael kors outlet
coach factory outlet
kate spade handbags
coach factory outlet
coach outlet store online
coach outlet store online
nike outlet online
canada goose outlet
ugg boots
michael kors outlet online
ray ban sunglasses outlet
moncler jackets
coach outlet
true religion outlet store
cheap jordan shoes
canada goose jackets
canada goose
michael kors outlet online
canada goose jackets outlet
louboutin outlet
canada goose outlet store
canada goose jackets
miu miu outlet
the north face
cheap oakley sunglasses
cheap ugg boots
michael kors handbags
coach factory outlet
ralph lauren homme
air jordan shoes
mbt outlet
coach factory outlet online
manolo blahnik
ray ban outlet store
ugg boots clearance
michael kors outlet clearance
light up shoes
nike outlet
ugg outlet
ugg boots
the north face
christian louboutin
north face
coach factory outlet
ugg outlet
ugg outlet online
ray ban sunglasses outlet
adidas shoes
lacoste pas cher
pandora charms
uggs outlet online
chrome hearts jewelry
canada goose outlet store
coach factory outlet
ugg boots on sale
christian louboutin
ralph lauren polo
ugg boots outlet
ugg outlet online
michael kors outlet clearance
north face outlet
denver broncos jersey
ralph lauren polo shirts
michael kors outlet clearance
uggs outlet online
golden state warriors jersey
kate spade new york
polo outlet
canada goose outlet store
swarovski jewellery
ugg boots
montblanc pens
pandora outlet
oakley sunglasses wholesale
christian louboutin sale
mbt shoes clearance
pandora outlet
coach handbags online outlet
ugg outlet online
cheap ray ban sunglasses
ugg boots
uggs outlet
uggs outlet online
michael kors outlet clearance
christian louboutin
ugg outlet store
cheap ugg boots
canada goose outlet online
uggs outlet
jordan shoes
polo ralph lauren outlet
kate spade outlet store
coach outlet store online
pandora jewelry
christian louboutin sale
longchamp outlet online
coach outlet online
coach factory outlet online
cheap oakley sunglasses
christian louboutin sale
christian louboutin sale
ugg boots
ugg outlet store
christian louboutin
polo ralph lauren outlet
canada goose
michael kors outlet store
polo outlet online store
coach outlet store
barbour mens jackets
uggs outlet
coach outlet online
canada goose outlet store
nike shoes sale
coach factory outlet
ugg boots
true religion jeans sale
canada goose jackets sale
coach outlet store online
michael kors outlet clearance
red bottoms
coach outlet store online
cheap jordan shoes
ugg boots outlet
ralph lauren polo outlet
harden vol 2
canada goose outlet sale
ugg outlet online
49ers jerseys
michael kors outlet clearance
under armour outlet
mbt scarpe
air jordan shoes
canada goose outlet online
coach outlet
oakley sunglasses wholesale
christian louboutin
red bottoms
cheap jordan shoes
ralph lauren outlet
uggs outlet online
canada goose jackets
michael kors outlet online
uggs outlet online
ugg boots
red bottoms
moncler outlet online
uggs outlet
coach outlet online
pandora outlet
ugg boots
ralph lauren polo shirts
christian louboutin sale
coach outlet canada
canada goose jackets
nike shoes on sale
christian louboutin shoes
jimmy choo shoes
coach outlet store online
coach factory outlet
coach outlet store online
ugg boots on sale
ugg outlet
coach outlet store online
coach outlet store
cheap jordan shoes
michael kors outlet store
adidas outlet store
uggs outlet
christian louboutin shoes
cheap ray bans
canada goose
longchamp pas cher
coach factory outlet
jordan shoes
canada goose
red bottoms
louboutin shoes
cheap jordan shoes
canada goose outlet
kate spade
louboutin shoes
coach outlet store
christian louboutin sale
nfl jerseys wholesale
ugg outlet store
michael kors outlet online
coach outlet online
jordan shoes
canada goose
ugg boots clearance
canada goose jackets
michael kors outlet store
air jordan shoes
supreme
polo ralph lauren factory store
uggs outlet online
adidas outlet store
ugg outlet online
michael kors outlet clearance
ralph lauren polo
ugg outlet online
coach outlet store online
michael kors uk
nike factory shoes
cheap ugg boots
cheap michael kors handbags
air jordan shoes
michael kors outlet online
uggs outlet online
canada goose
kate spade new york
uggs outlet online
cheap jordan shoes
cheap jordan shoes
fitflops shoes
coach factory outlet
ralph lauren
canada goose coats
coach factory outlet online
cheap ugg boots
pandora charms
nike shoes on sale
pandora jewelry
pandora jewelry
nfl jerseys wholesale
canada goose outlet
cheap jordan shoes
michael kors outlet store
polo pas cher
nba jerseys wholesale
cheap jordans
moncler jackets
polo ralph lauren shirts
adidas shoes
longchamp pas cher
canada goose uk
north face
polo ralph lauren shirts
michael kors outlet clearance
coach factory outlet
tory burch outlet store
tory burch outlet store
cheap air jordans
christian louboutin sale
coach factory outlet online
michael kors outlet online
christian louboutin
ugg boots clearance
polo ralph lauren outlet
canada goose outlet online
air jordan shoes
canada goose outlet online
kate spade handbags
coach outlet store online
canada goose jackets
uggs outlet online
canada goose outlet
nhl jerseys wholesale
coach outlet online
ugg outlet
canada goose outlet online
ugg boots
ugg outlet online
oakley sunglasses wholesale
kate spade handbags
uggs outlet
lacoste outlet
michael kors outlet
coach factory outlet online
michael kors outlet clearance
mlb jerseys wholesale
michael kors outlet clearance
canada goose jackets
adidas crazy
cheap jordan shoes
michael kors outlet
nike revolution
swarovski crystal
pandora charms
north face
coach factory outlet
uggs outlet online
canada goose coats
ugg boots clearance
kate spade purses
cheap jordans
michael kors handbags
michael kors outlet clearance
ugg boots
pandora outlet
michael kors outlet clearance
michael kors outlet online
burberry outlet stores
kate spade purses
supreme shirts
longchamp solde
ugg boots
canada goose outlet store
nike nba jerseys
swarovski crystal
uggs outlet online
jordan shoes
coach outlet online store
moncler coats
polo outlet
canada goose outlet store
supreme uk
canada goose outlet store
coach factory outlet
polo ralph lauren outlet
christian louboutin
true religion outlet store
canada goose outlet online
michael kors outlet clearance
kate spade new york
jerseys wholesale
michael kors outlet clearance
pandora jewelry
michael kors outlet
jordan shoes
coach outlet online
christian louboutin
coach outlet store online
cheap air jordans
pandora outlet
kate spade handbags
ugg boots clearance
michael kors outlet online
ray ban sunglasses sale
kate spade purses
pandora jewelry
christian louboutin
pandora charms sale clearance
coach outlet store online
off white outlet
kate spade purses
coach outlet online
cheap jordan shoes
christian louboutin
true religion jeans sale
michael kors outlet clearance
ralph lauren polo shirts
coach factory outlet
polo ralph lauren shirts
cheap ugg boots
gucci outlet online
christian louboutin sale
ugg boots
polo ralph lauren outlet
ugg outlet
ugg boots
kate spade outlet online
suicoke sandals
air jordan retro
uggs on sale
coach outlet
canada goose jackets clearance
basketball sneakers
moncler outlet
polo ralph lauren
colts jersey
christian louboutin sale
coach factory outlet
michael kors outlet store
air jordan shoes
ray ban sunglasses outlet
jordan shoes
baltimore ravens jersey
michael kors outlet clearance
ray ban sunglasses outlet
coach outlet store online
canada goose sale
chrome hearts clothing
cheap uggs
polo ralph lauren outlet online
tory burch handbags
michael kors outlet clearance
pandora jewelry
pandora charms outlet
cheap air jordans
ray ban sunglasses outlet
michael kors outlet store
louboutin shoes
coach outlet store online
ralph lauren
michael kors outlet clearance
canada goose uk
coach factory outlet online
christian louboutin
pandora jewelry outlet
canada goose outlet store
ugg outlet store
ralph lauren outlet
supreme shirts
coach outlet store online
uggs outlet online
christian louboutin sale
christian louboutin
michael kors outlet clearance
canada goose jackets
cheap ray ban sunglasses
michael kors outlet clearance
true religion jeans
cheap uggs
canada goose jackets clearance
cheap air jordans
polo ralph lauren outlet online
ugg outlet online
cheap ugg boots
kate spade new york
ugg outlet
nhl jerseys for sale
jordan shoes
nike shoes on sale
mbt shoes clearance
moncler outlet store
givenchy handbags
coach outlet store
christian louboutin sale
polo ralph lauren outlet online
coach outlet store online
kate spade handbags
kate spade outlet store
christian louboutin
michael kors outlet clearance
coach factory outlet online
canada goose outlet store
ralph lauren outlet online
ugg outlet online
moncler
christian louboutin shoes
jordan shoes
cheap jordans
canada goose jackets
michael kors uk
ugg boots on sale 70% off
air jordan shoes
ugg boots clearance
canada goose
coach factory outlet
mbt shoes outlet
coach factory outlet
ugg boots for women
broncos jersey
pandora outlet
ugg outlet online
ugg outlet online
canada goose outlet
polo ralph lauren outlet online
moncler outlet store
ugg boots on sale 70% off
michael kors outlet clearance
LH181014


leilei3915
ข้อความที่ 4 เมื่อ » 2018-11-17 09:24:51 (IP : , ,210.152.246.234 ,, )
20181117 leilei3915
uggs outlet online
canada goose outlet
air jordan shoes
tory burch outlet online
michael kors outlet clearance
pandora charms sale clearance
christian louboutin
kate spade outlet online
canada goose jackets
ferragamo outlet
ugg outlet store
uggs outlet
cheap jerseys wholesale
coach outlet store online
michael kors outlet online
air jordan shoes
true religion outlet store
tory burch outlet online
pandora jewelry
mishka snapbacks
red bottoms
moncler outlet store
fitflops shoes
prada shoes on sale
michael kors outlet online
true religion jeans for men
toms outlet
coach outlet online
michael kors handbags
canada goose
off white outlet
mont blanc pens
red bottoms
pandora charms
ugg outlet online
coach factory outlet
polo outlet online store
moncler jackets
michael kors bags
ralph lauren
red bottoms
uggs outlet
christian louboutin
christian louboutin sale
true religion jeans
ray ban sunglasses outlet
christian louboutin shoes
christian louboutin sale
barbour women jackets
coach outlet
coach outlet online
air max 2015
coach outlet
ferragamo shoes
ugg boots clearance
moncler coats
cheap ugg boots
chrome hearts clothing
canada goose jackets clearance
oakley sunglasses wholesale
ray ban outlet store
canada goose jackets clearance
chrome hearts online store
burberry canada
uggs
michael kors outlet online
jordan retro
oakley sunglasses wholesale
cheap ugg boots
ugg outlet
kate spade new york
nike air max 90
michael kors outlet clearance
off white clothing
jordan shoes
coach factory outlet
nike shoes sale
ugg boots uk
ugg outlet online clearance
ugg boots clearance
polo ralph lauren
air jordan shoes
christian louboutin
prada sunglasses for women
barbour mens jackets
michael kors outlet
christian louboutin sale
cheap ray ban sunglasses
ugg outlet
canada goose outlet
michael kors outlet online
ugg outlet
ugg boots
ugg boots
burberry outlet store
cheap ray ban sunglasses
coach factory outlet
cheap jordan shoes
coach outlet online
adidas nmd r1
pandora jewelry
coach factory outlet
uggs
cazal outlet
canada goose outlet
ugg boots on sale 70% off
ralph lauren outlet
uggs outlet
pandora outlet
canada goose outlet
canada goose outlet store
canada goose outlet
ugg boots
coach factory outlet
canada goose jackets
oakley sunglasses wholesale
ralph lauren shirts
coach factory outlet
ralph lauren outlet
ralph lauren outlet
polo ralph lauren outlet
coach handbags online outlet
cheap ray ban sunglasses
ugg boots
ferragamo shoes
pandora outlet
moncler outlet online
coach outlet store online
blackhawks jerseys
michael kors outlet
canada goose jackets sale
pandora outlet
longchamp solde
air jordan shoes
ralph lauren outlet
nfl jerseys
uggs outlet
cheap ray ban sunglasses
canada goose outlet store
canada goose coats
cheap ugg boots
north face
canada goose outlet store
canada goose outlet store
ugg boots
ugg boots
uggs outlet
ugg boots clearance
michael kors
christian louboutin shoes
christian louboutin
pandora jewelry outlet
canada goose uk
nhl jerseys
reebok shoes
air max 90
christian louboutin sale
ugg boots clearance
ugg outlet
michael kors outlet clearance
christian louboutin outlet
canada goose jackets
uggs outlet
coach outlet store online
ugg boots clearance
ray ban outlet online
cheap nhl jerseys
michael kors uk
coach outlet store
pandora outlet
air jordan shoes
cheap jordan shoes
louboutin shoes
christian louboutin sale
swarovski jewellery
kate spade
nfl jerseys
michael kors outlet clearance
ugg boots
longchamp pas cher
supreme shirts
birkenstock shoes
ralph lauren outlet
coach outlet
toms outlet
nike shoes outlet
tory burch outlet online
under armour outlet
red bottoms
pandora jewelry
golden state warriors
christian louboutin shoes
miu miu shoes
michael kors outlet store
pandora jewelry
cheap oakley sunglasses
ralph lauren polo
michael kors outlet clearance
ysl outlet online
christian louboutin shoes
basketball sneakers
nike outlet store
michael kors outlet clearance
kate spade purses
cheap basketball shoes
cheap jordan shoes
canada goose jackets for women
nike factory store
christian louboutin shoes
michael kors outlet online
ugg outlet store
coach factory outlet
balenciaga sandals
ray ban sunglasses outlet
hermes belts
kate spade outlet online
ugg outlet store
longchamp handbags sale
michael kors outlet online
uggs canada
uggs clearance
jordan shoes
ralph lauren shirts
canada goose outlet store
light up shoes
nike outlet store
mont blanc
michael kors outlet online
michael kors outlet clearance
nhl jerseys
adidas shoes
ugg outlet
uggs outlet
ugg boots clearance
pandora outlet
ugg outlet
mlb jerseys
cheap uggs
true religion jeans sale
canada goose outlet store
supreme t shirts
jordan shoes
moncler jackets
tory burch outlet online
canada goose jackets outlet
uggs outlet online
pandora charms sale clearance
cheap jordan shoes
ugg boots clearance
coach outlet online
christian louboutin shoes
ralph lauren polo shirts
canada goose outlet
uggs outlet
michael kors outlet clearance
ugg outlet store
michael kors outlet
canada goose coats
the north face
louboutin shoes
ugg boots
michael kors outlet store
cheap ugg boots
christian louboutin
michael kors outlet
michael kors outlet clearance
san antonio spurs
ugg outlet
nfl jerseys
michael kors outlet online
uggs outlet online
cheap oakley sunglasses
coach outlet online
nike shoes on sale
fitflops shoes
true religion outlet
christian louboutin shoes
cheap jerseys wholesale
nfl jerseys wholesale
moncler
canada goose outlet store
christian louboutin sale
uggs outlet
coach outlet store online
polo outlet online
cheap oakley sunglasses
ray ban sunglasses outlet
mulberry handbags
canada goose outlet
canada goose outlet store
ugg outlet
swarovski outlet store
uggs outlet
swarovski crystal
ugg outlet online
gucci bags
coach factory outlet
air jordan shoes
kobe bryants shoes
ugg boots on sale
michael kors outlet online
adidas yeezy boost
uggs outlet
canada goose outlet
kate spade purses
mulberry bags
michael kors outlet online
christian louboutin
adidas outlet online
christian louboutin shoes
new balance outlet
canada goose
ralph lauren polo
coach factory outlet
michael kors outlet
football shirts
coach outlet online
christian louboutin shoes
cheap jordans for sale
marc jacobs sale
pandora charms
mulberry handbags
coach outlet store online
true religion outlet
coach factory outlet online
broncos jerseys
canada goose jackets
longchamp outlet online
canada goose jackets outlet
ray ban sunglasses outlet
coach outlet online
red bottoms
uggs outlet
tory burch sandals
coach outlet online coach factory outlet
ugg boots
cheap oakley sunglasses
coach factory outlet
ugg boots
longchamp outlet online
coach factory outlet
malone souliers
suicoke sandals
polo ralph lauren factory store
kate spade handbags
yeezy boost 350
canada goose outlet online
coach outlet store online
polo outlet
coach factory outlet
uggs
michael kors outlet online
ralph lauren polo
tory burch outlet online
pandora charms sale clearance
michael kors handbags outlet
canada goose outlet store
michael kors outlet clearance
supreme uk
uggs outlet online
bottega veneta outlet online
cheap football shirts
tods outlet online
supreme
canada goose outlet store
air jordan shoes
michael kors outlet online
michael kors canada
jordan 4
coach outlet
louboutin shoes
moncler outlet online
michael kors outlet clearance
coach factory outlet
kate spade handbags
kate spade purses
canada goose coats
true religion outlet
uggs outlet
coach outlet store online
michael kors factory outlet
christian louboutin shoes
canada goose
uggs outlet online
canada goose uk
louboutin outlet
fitflops
baltimore ravens jersey
undefeated shoes
christian louboutin shoes
pandora charms
ugg boots
supreme t shirts
coach outlet
stussy hoodie
kate spade handbags
christian louboutin outlet
cheap jordan shoes
polo ralph lauren outlet
true religion jeans
uggs outlet
kate spade purses
uggs outlet online
coach handbags
michael kors outlet store
asics running shoes
reebok shoes
pandora charms sale clearance
canada goose outlet store
longchamp bags
coach outlet
ray ban sunglasses outlet
canada goose jackets
pandora outlet
lebron shoes
christian louboutin outlet
canada goose outlet store
air jordan shoes
canada goose outlet store
ugg boots
cheap ray ban sunglasses
uggs outlet
givenchy handbags
canada goose outlet store
nobis jackets
ralph lauren polo
longchamp handbags
pandora jewelry
herve leger dresses
ugg boots
oakley sunglasses wholesale
ralph lauren
canada goose outlet store
coach outlet online
ugg boots
pandora outlet
coach outlet online
ugg boots clearance
ugg boots clearance
polo ralph lauren outlet
ugg boots
fila sneakers
canada goose outlet store
uggs outlet
mbt shoes clearance
ralph lauren outlet
michael kors outlet clearance
coach outlet store
mbt outlet
ugg boots clearance
true religion outlet
nfl jerseys wholesale
mlb jerseys
canada goose outlet online
fitflops sale clearance
christian louboutin pas cher
longchamp outlet store
ralph lauren polo
cheap ray ban sunglasses
michael kors outlet online
nike air huarache
nike factory shoes
canada goose jackets
prada shoes for men
givenchy handbags
ugg boots clearance
canada goose jackets
nike outlet online
ugg outlet stores
coach outlet
ugg outlet
christian louboutin shoes
christian louboutin shoes
christian louboutin sale
cheap michael kors handbags
north face outlet
uggs outlet
true religion outlet store
kate spade outlet online
oakley sunglasses wholesale
true religion outlet
canada goose outlet online
coach outlet online
coach outlet online
ugg boots
mulberry bags
uggs outlet
nike revolution
ugg boots clearance
cheap jerseys wholesale
polo ralph lauren
canada goose outlet sale
canada goose outlet
canada goose outlet online
polo outlet factory store
fitflops sandals
cartier bracelet
ugg boots
hermes online
canada goose jackets
cheap ray bans
canada goose jackets outlet
ugg boots clearance
malone souliers shoes
cheap uggs
uggs outlet
canada goose jackets outlet
ugg boots
michael kors online
polo ralph lauren shirts
coach factory outlet online
cheap ugg boots
pandora jewelry outlet
cheap ray ban sunglasses
nike blazer pas cher
uggs
coach factory outlet
uggs outlet
longchamp pliage
kate spade new york
cheap oakley sunglasses
kate spade sale
cheap jordan shoes
moncler outlet
coach factory outlet
uggs outlet
cheap oakley sunglasses
lacoste pas cher
air jordan shoes
canada goose outlet
cheap jordans
ugg boots clearance
uggs outlet
canada goose coats
swarovski uk
cheap nba jerseys
michael kors uk
burberry outlet sale online
canada goose jackets
cleveland cavaliers jerseys
michael kors outlet clearance
ray ban sunglasses
ugg boots
michael kors outlet clearance
moncler coats
ugg boots on sale
christian louboutin
burberry outlet sale
adidas store
louboutin outlet
giuseppe zanotti shoes
nike air force 1
ray ban sunglasses outlet
michael kors outlet online
soccer cleats
canada goose uk
tory burch outlet online
coach outlet online
coach outlet store online
off-white clothing
north face outlet
longchamp handbags
true religion jeans sale
ugg boots clearance
converse shoes sale
ugg outlet online
pandora outlet
pandora charms outlet
ecco outlet
coach outlet
coach factory outlet
yeezy boost
louboutin shoes
nike air max 97
cheap oakley sunglasses
ugg outlet
coach factory outlet
ugg boots
pandora jewelry
ralph lauren outlet
pandora jewelry
michael kors outlet clearance
under armour outlet
mbt
tory burch handbags
michael kors outlet clearance
moncler jackets
michael kors outlet online
adidas outlet store
canada goose outlet
ugg boots clearance
ugg boots uk
ugg boots
ugg boots uk
ugg outlet
the north face
49ers jersey
polo ralph lauren
ugg boots
nfl jersey wholesale
cheap jordan shoes
michael kors outlet online
ugg outlet online
kobe 9 elite
jordan shoes
ugg boots clearance
tory burch outlet store
lacoste outlet
ugg outlet
coach outlet online
coach outlet store online
ugg boots uk
cheap ray ban sunglasses
coach handbags outlet
coach factory outlet online
north face denail jacket clearance
hermes birkin bag
ugg boots clearance
ugg outlet store
miu miu outlet
uggs outlet
prada outlet online
coach factory store
canada goose
light up shoes
fitflops sale clearance
polo ralph lauren outlet
uggs on sale
fitflops sale clearance
coach outlet store online
true religion jeans
moncler outlet store
kobe shoes
canada goose outlet store
uggs outlet
michael kors outlet clearance
michael kors outlet clearance
manolo blahnik
christian louboutin shoes
coach outlet online
uggs outlet
coach outlet online
cheap nba jerseys
ugg outlet
ralph lauren outlet online
tory burch outlet online
coach outlet online store
canada goose
uggs
colts jerseys
air jordan shoes
true religion outlet uk
coach outlet clearance
ugg boots
cheap jordan shoes
ugg boots clearance
ralph lauren polo
pandora jewelry
true religion jeans sale
uggs outlet
coach factory outlet
michael kors outlet online
ugg outlet online
ferragamo shoes sale
michael kors outlet clearance
mulberry outlet,mulberry handbags outlet
ugg boots clearance
michael kors outlet clearance
michael?kors?outlet?online
van cleef arpels jewelry
cheap jordan shoes
christian louboutin
north face
san antonio spurs jersey
uggs outlet online
wellensteyn outlet
uggs outlet
louboutin shoes
coach factory outlet
uggs outlet
uggs outlet
mbt
ugg outlet online
houston texans jersey
lacoste polo
coach outlet store online
burberry outlet online
mulberry handbags sale
cheap jordans
michael kors outlet online
gucci outlet store
air jordan shoes
ugg boots
mulberry bags
canada goose
jordan 4
adidas crazy
canada goose
kate spade handbags
cheap ray ban sunglasses
canada goose outlet
ugg boots
coach factory outlet
nike air max 90
ugg boots
cheap air jordans
michael kors outlet
cheap jordan shoes
texans jerseys
michael kors outlet clearance
coach handbags on sale
links of london jewellery
coach outlet store online
ugg outlet
cheap oakley sunglasses
ugg boots clearance
coach outlet
ed hardy outlet
ugg outlet store
canada goose jackets
pandora charms sale clearance
cheap jordans
ralph lauren uk
tory burch outlet online
jordan retro
moncler outlet online
coach outlet online
ray ban sunglasses outlet
coach outlet store online
adidas yeezy boost
kate spade outlet store
nba jerseys
ray ban sunglasses outlet
ugg outlet online clearance
coach outlet store
ugg boots
uggs outlet
cheap jordan shoes
hermes outlet store
coach outlet online
jimmy choo shoes
true religion outlet
ralph lauren outlet
adidas outlet store
coach factory outlet
tory burch outlet
supra shoes sale
kate spade new york
cheap ugg boots
snapbacks wholesale

Please login for write message